Tham luận Ứng dụng công nghệ thông tin và trí tuệ nhân tạo trong dạy học
Cập nhật lúc: 30/09/2026 1220
Cập nhật lúc: 30/09/2026 1220
Trong năm học 2026–2027, việc ứng dụng công nghệ thông tin và trí tuệ nhân tạo trong dạy học đang trở thành một nội dung được nhiều nhà trường, tổ chuyên môn và giáo viên quan tâm. Không chỉ hỗ trợ giáo viên thiết kế học liệu, hình ảnh, câu hỏi và hoạt động học tập, AI còn đặt ra những yêu cầu mới về cách tổ chức dạy học, kiểm chứng thông tin, bảo vệ dữ liệu cá nhân và hình thành trách nhiệm cho học sinh khi sử dụng công nghệ.
Đặc biệt, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã ban hành Khung nội dung giáo dục trí tuệ nhân tạo cho học sinh phổ thông kèm theo Quyết định số 2422/QĐ-BGDĐT năm 2026. Khung nội dung xác định giáo dục AI phải hướng đến việc hình thành năng lực AI cho học sinh trên nền tảng Chương trình giáo dục phổ thông 2018, đồng thời chú trọng tư duy lấy con người làm trung tâm, đạo đức AI, các kĩ thuật và ứng dụng AI, cũng như thiết kế hệ thống AI.
Nếu thầy cô đang chuẩn bị tham luận cho Hội nghị viên chức năm học 2026–2027 với chủ đề “Ứng dụng công nghệ thông tin và trí tuệ nhân tạo trong dạy học”, tôi xin chia sẻ miễn phí một bài tham luận được xây dựng theo hướng ngắn gọn, thực tế và có thể sử dụng trực tiếp trong hội nghị.
👉 Thầy cô có thể tải miễn phí bài tham luận “Ứng dụng công nghệ thông tin và trí tuệ nhân tạo trong dạy học” ở cuối bài viết.
Khác với những bài viết thiên về giới thiệu các công cụ AI hoặc liệt kê những phần mềm đang được sử dụng trong giáo dục, bài tham luận này được xây dựng theo đúng đặc trưng của một bài tham luận tại Hội nghị viên chức. Nội dung tập trung vào một vấn đề cụ thể của hoạt động giáo dục, phân tích thực trạng từ thực tế dạy học và đề xuất những giải pháp mà giáo viên, tổ chuyên môn và nhà trường có thể triển khai trong điều kiện thực tế.
Điểm quan trọng của tham luận là không xem công nghệ là mục tiêu cuối cùng. Công nghệ thông tin và AI chỉ có ý nghĩa khi giúp giáo viên tổ chức hoạt động học tập hiệu quả hơn, giúp học sinh được quan sát, trải nghiệm, suy nghĩ, hợp tác, giải quyết vấn đề và hình thành năng lực cần thiết.
Cách tiếp cận này cũng phù hợp với định hướng của Khung nội dung giáo dục AI. Văn bản xác định giáo dục AI dựa trên bốn mạch nội dung gồm tư duy lấy con người làm trung tâm, đạo đức AI, các kĩ thuật và ứng dụng AI, thiết kế hệ thống AI; các mạch nội dung này được kết hợp và bổ trợ cho nhau trong quá trình giáo dục học sinh.
Vì vậy, thay vì đặt câu hỏi “Giáo viên có thể sử dụng những công cụ AI nào?”, bài tham luận đặt vấn đề gần với thực tế nhà trường hơn: “Sử dụng công nghệ và AI như thế nào để thực sự nâng cao chất lượng dạy học và vẫn bảo đảm vai trò chủ động của giáo viên, học sinh?”.
Trong nhà trường hiện nay, công nghệ thông tin không còn là một phương tiện xa lạ đối với giáo viên. Máy tính, máy chiếu, học liệu điện tử, hình ảnh, video, phần mềm hỗ trợ dạy học và các nền tảng tương tác đã được sử dụng ở nhiều môn học và hoạt động giáo dục.
Sự xuất hiện của AI tạo thêm nhiều khả năng mới. Giáo viên có thể sử dụng AI để tham khảo ý tưởng xây dựng câu hỏi, tạo tình huống, thiết kế hình ảnh minh họa, xây dựng trò chơi học tập, điều chỉnh nhiệm vụ theo mức độ của học sinh hoặc hỗ trợ chuẩn bị học liệu.
Tuy nhiên, AI cũng đặt ra những vấn đề mà giáo viên không thể bỏ qua. Kết quả do AI tạo ra có thể chưa chính xác, chưa phù hợp với lứa tuổi hoặc chưa phù hợp với yêu cầu cụ thể của bài học. Học sinh cũng có thể tiếp cận AI theo nhiều cách khác nhau nhưng chưa có đủ khả năng nhận biết thông tin sai, bảo vệ dữ liệu cá nhân hoặc sử dụng công nghệ đúng mục đích.
Chính vì vậy, việc bàn về ứng dụng công nghệ thông tin và AI trong Hội nghị viên chức không nên chỉ dừng ở việc giới thiệu những công cụ mới. Điều cần thiết hơn là thống nhất cách tiếp cận để công nghệ phục vụ mục tiêu giáo dục và giúp giáo viên chủ động hơn trước những thay đổi của môi trường dạy học.
Khung nội dung giáo dục AI cấp tiểu học cũng xác định học sinh cần bước đầu làm quen với một số công cụ hoặc tính năng AI đơn giản, phù hợp với lứa tuổi dưới sự hướng dẫn và giám sát cần thiết; đồng thời hình thành ý thức bảo vệ dữ liệu cá nhân, tôn trọng bản quyền và sử dụng thiết bị thông minh, Internet đúng cách.
Đây chính là cơ sở quan trọng để nhà trường và giáo viên không chỉ dạy học sinh “biết dùng công nghệ”, mà còn giúp các em hiểu khi nào nên sử dụng, sử dụng như thế nào và có trách nhiệm ra sao.
Một bài tham luận tại Hội nghị viên chức cần xuất phát từ những vấn đề mà giáo viên thực sự gặp phải trong quá trình công tác. Với chủ đề này, tham luận không đưa ra những vấn đề quá xa với điều kiện của trường tiểu học mà tập trung vào những tình huống giáo viên có thể bắt gặp hằng ngày.
Trong thực tế, nhiều giáo viên đã sử dụng công nghệ thông tin khá thường xuyên nhưng hiệu quả giữa các tiết học chưa giống nhau. Có tiết học công nghệ thực sự giúp học sinh hiểu bài và tham gia tích cực hơn, nhưng cũng có trường hợp việc trình chiếu quá nhiều khiến học sinh chủ yếu quan sát mà ít được suy nghĩ, trao đổi và thực hành.
Tương tự, AI có thể hỗ trợ giáo viên rất nhanh trong việc tạo nội dung, nhưng tốc độ tạo ra sản phẩm không đồng nghĩa với chất lượng của sản phẩm. Một câu hỏi do AI tạo ra có thể chưa phù hợp với trình độ học sinh; một hình ảnh có thể chứa chi tiết không chính xác; một câu trả lời có thể nghe rất thuyết phục nhưng vẫn cần được kiểm chứng.
Đối với học sinh tiểu học, vấn đề còn quan trọng hơn bởi các em đang trong quá trình hình thành năng lực tự học, giao tiếp, hợp tác và giải quyết vấn đề. Nếu công nghệ được sử dụng đúng cách, nó có thể tạo ra môi trường học tập trực quan, hấp dẫn và hỗ trợ học sinh; nhưng nếu sử dụng không hợp lý, công nghệ có thể vô tình làm giảm cơ hội để học sinh tự suy nghĩ và tự thực hiện nhiệm vụ.
Vì vậy, tham luận tập trung vào nguyên tắc: trước khi lựa chọn công nghệ, giáo viên cần xác định mục tiêu bài học và yêu cầu cần đạt; sau đó mới xem xét công nghệ có thể hỗ trợ ở khâu nào.
Bài tham luận được xây dựng trong bối cảnh thực hiện Chương trình giáo dục phổ thông 2018 và tiếp cận định hướng giáo dục AI mới được Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành. Khung nội dung giáo dục AI xác định mục tiêu chung là hình thành và phát triển năng lực AI trên cơ sở kế thừa năng lực tin học và nền tảng khoa học máy tính, đồng thời góp phần phát triển phẩm chất và năng lực chung của học sinh theo Chương trình giáo dục phổ thông 2018.
Một điểm đáng chú ý là khung nội dung không xem AI đơn thuần là một kỹ năng sử dụng công cụ. Học sinh cần từng bước hình thành khả năng hiểu, sử dụng, kiểm chứng, đánh giá và có trách nhiệm với việc sử dụng AI.
Đối với cấp tiểu học, định hướng chủ yếu là cho học sinh trải nghiệm những ứng dụng AI đơn giản, trực quan để hình thành khái niệm ban đầu và nhận biết vai trò của AI trong cuộc sống. Các em đồng thời được giáo dục về bảo vệ dữ liệu cá nhân và tôn trọng bản quyền.
Khung nội dung cũng quy định nội dung giáo dục AI cốt lõi được tổ chức thông qua các chuyên đề với thời lượng 12 tiết/lớp/năm học. Bên cạnh đó, giáo dục AI được lồng ghép trong các môn học và hoạt động giáo dục nhằm củng cố, vận dụng và phát triển những kiến thức, kỹ năng đã được trang bị; việc lồng ghép không làm thay đổi hoặc gia tăng yêu cầu cần đạt của môn học và hoạt động giáo dục.
Đây là điểm rất quan trọng đối với giáo viên tiểu học. Việc ứng dụng AI không có nghĩa là đưa thêm một khối lượng kiến thức nặng nề vào chương trình hiện hành, mà cần lựa chọn những hoạt động phù hợp để học sinh từng bước hình thành nhận thức và kỹ năng cần thiết.
Giải pháp đầu tiên trong tham luận là thống nhất nhận thức trong đội ngũ giáo viên. Công nghệ chỉ là phương tiện hỗ trợ, không phải mục tiêu của tiết học.
Trước khi sử dụng một công cụ, giáo viên cần tự đặt câu hỏi: Công cụ này giúp giải quyết vấn đề gì trong bài học? Học sinh có được hoạt động nhiều hơn không? Nội dung có trực quan hơn không? Học sinh có cơ hội suy nghĩ, trao đổi và thực hành tốt hơn không?
Nếu câu trả lời là không thì không nhất thiết phải sử dụng công nghệ.
Cách tiếp cận này giúp giáo viên tránh tình trạng chạy theo công cụ mới hoặc đưa quá nhiều hiệu ứng vào bài giảng chỉ để tạo cảm giác hiện đại. Một tiết học hiệu quả không phụ thuộc vào số lượng công cụ được sử dụng mà phụ thuộc vào việc công nghệ có thực sự phục vụ mục tiêu giáo dục hay không.
AI có thể hỗ trợ giáo viên khá hiệu quả trong giai đoạn chuẩn bị bài. Giáo viên có thể yêu cầu AI gợi ý câu hỏi, tình huống, cách tổ chức hoạt động, bài tập theo mức độ, nội dung trò chơi hoặc hình ảnh minh họa.
Ví dụ, khi dạy Tiếng Việt, giáo viên có thể sử dụng AI để tham khảo các câu hỏi đọc hiểu ở nhiều mức độ khác nhau. Khi dạy Toán, AI có thể hỗ trợ đề xuất các bài toán gắn với tình huống thực tế; khi dạy Tự nhiên và Xã hội hoặc Khoa học, giáo viên có thể tham khảo ý tưởng xây dựng tình huống quan sát và khám phá.
Tuy nhiên, sản phẩm do AI tạo ra chỉ là nguồn tham khảo. Giáo viên phải đọc, kiểm tra, chỉnh sửa và chịu trách nhiệm về nội dung cuối cùng trước khi đưa vào bài dạy.
Đây cũng phù hợp với định hướng giáo dục AI trong đó giáo viên giữ vai trò định hướng, phê duyệt và kiểm soát tại những khâu cần thiết.
Một trong những nguyên tắc quan trọng của việc ứng dụng công nghệ là không biến học sinh thành người chỉ ngồi xem màn hình.
Thay vì trình chiếu toàn bộ kiến thức, giáo viên có thể sử dụng hình ảnh, video, câu hỏi tương tác hoặc một sản phẩm do AI hỗ trợ tạo ra để hình thành tình huống học tập. Học sinh quan sát, dự đoán, trao đổi với bạn, đưa ra nhận xét rồi mới hình thành kiến thức.
Chẳng hạn, giáo viên có thể đưa ra một số hình ảnh về hành vi bảo vệ môi trường và hành vi gây ô nhiễm, sau đó yêu cầu các nhóm phân loại, giải thích và đề xuất cách xử lý. Công nghệ tạo ra tình huống nhưng việc suy nghĩ và đưa ra quyết định vẫn do học sinh thực hiện.
Đây là cách ứng dụng công nghệ có ý nghĩa hơn so với việc chỉ sử dụng máy chiếu để thay thế bảng viết.
Đây là một nội dung rất cần thiết khi AI ngày càng phổ biến. Giáo viên cần giúp học sinh hiểu rằng AI không phải lúc nào cũng trả lời đúng.
Với học sinh tiểu học, việc kiểm chứng có thể được tổ chức thông qua những hoạt động rất đơn giản. Giáo viên đưa ra một câu trả lời do AI tạo ra, trong đó có thể cố ý chứa một thông tin sai, sau đó yêu cầu học sinh đối chiếu với sách giáo khoa hoặc kiến thức đã học.
Hoạt động có thể được đặt tên gần gũi như “AI nói đúng hay sai?”, “Em có đồng ý với AI không?” hoặc “Hãy tìm lỗi trong câu trả lời của AI”.
Thông qua những hoạt động này, học sinh hình thành thói quen không tiếp nhận thông tin một cách máy móc. Các em biết đặt câu hỏi, kiểm tra và tìm căn cứ trước khi tin tưởng một thông tin.
Khung nội dung giáo dục AI cũng nhấn mạnh vấn đề kiểm chứng và trách nhiệm trong quá trình sử dụng AI; năng lực AI không chỉ được thể hiện ở việc biết sử dụng công cụ mà còn ở khả năng hiểu, kiểm chứng, đánh giá và sử dụng có trách nhiệm.
Đây là nội dung đặc biệt phù hợp với học sinh tiểu học và có thể thực hiện ngay trong các môn học, hoạt động giáo dục hoặc hoạt động trải nghiệm.
Giáo viên có thể đưa ra những tình huống quen thuộc như: Có nên nhập họ tên, địa chỉ, số điện thoại vào một ứng dụng không? Có nên đưa ảnh của bạn lên công cụ AI khi chưa được bạn đồng ý không? Có nên lấy hình ảnh hoặc sản phẩm của người khác rồi nhận đó là sản phẩm của mình không?
Các tình huống không cần quá phức tạp. Điều quan trọng là giúp học sinh hình thành những nguyên tắc ban đầu về quyền riêng tư, dữ liệu cá nhân và tôn trọng sản phẩm của người khác.
Định hướng này được thể hiện rõ trong mục tiêu giáo dục AI cấp tiểu học, trong đó học sinh cần hình thành ý thức bảo vệ dữ liệu cá nhân, tôn trọng bản quyền và có hành vi đúng mực khi sử dụng thiết bị thông minh, Internet.
Trong một lớp học, học sinh có trình độ và tốc độ tiếp thu khác nhau. Vì vậy, giáo viên có thể sử dụng AI như một công cụ hỗ trợ xây dựng các nhiệm vụ học tập ở nhiều mức độ.
Ví dụ, cùng một nội dung bài học, giáo viên có thể chuẩn bị câu hỏi nhận biết cho học sinh còn hạn chế, câu hỏi thông hiểu cho nhóm học sinh đã nắm kiến thức và câu hỏi vận dụng cho học sinh có khả năng giải quyết nhiệm vụ cao hơn.
Tuy nhiên, AI chỉ hỗ trợ giáo viên xây dựng phương án. Việc xác định nhiệm vụ phù hợp vẫn phải dựa trên quan sát, đánh giá và hiểu biết của giáo viên về từng học sinh.
Điều này giúp ứng dụng AI đi vào thực tế lớp học thay vì chỉ dừng ở việc tạo ra những sản phẩm đẹp mắt.
Khi học sinh có thể tiếp cận các công cụ AI, giáo viên cần quan tâm nhiều hơn đến quá trình học tập thay vì chỉ nhìn vào sản phẩm cuối cùng.
Một bài trình bày đẹp, một đoạn văn hoàn chỉnh hay một hình ảnh bắt mắt chưa thể hiện đầy đủ năng lực của học sinh nếu các em không hiểu nội dung hoặc không thể giải thích cách mình thực hiện.
Do đó, giáo viên có thể yêu cầu học sinh trình bày: Em đã làm như thế nào? Em sử dụng công cụ nào? Em đã kiểm tra kết quả ra sao? Phần nào do em tự thực hiện? Em phát hiện và sửa lỗi nào?
Cách đánh giá này vừa giúp bảo đảm tính trung thực trong học tập, vừa góp phần hình thành năng lực tự chủ, tự học, giao tiếp, hợp tác và giải quyết vấn đề.
Không phải giáo viên nào cũng có cùng mức độ thành thạo về công nghệ và AI. Vì vậy, việc ứng dụng công nghệ hiệu quả cần được thực hiện thông qua chia sẻ trong tổ chuyên môn.
Mỗi giáo viên có thể lựa chọn một hoạt động nhỏ đã thực hiện thành công, chia sẻ cách làm, sản phẩm, những điểm phù hợp và những hạn chế. Từ đó, đồng nghiệp có thể tham khảo và điều chỉnh cho phù hợp với lớp học của mình.
Cách làm này thực tế hơn việc yêu cầu tất cả giáo viên cùng lúc phải sử dụng nhiều công cụ mới.
Nhà trường cũng có thể lựa chọn một số nội dung trọng tâm để bồi dưỡng, chẳng hạn cách sử dụng AI hỗ trợ thiết kế học liệu, cách kiểm chứng thông tin AI tạo ra, cách bảo vệ dữ liệu cá nhân và cách xây dựng hoạt động AI phù hợp với học sinh tiểu học.
Điểm quan trọng của việc triển khai trong năm học 2026–2027 là giáo dục AI không nhất thiết phải tách khỏi các hoạt động dạy học hằng ngày. Khung nội dung cho phép lồng ghép nội dung giáo dục AI trong các môn học và hoạt động giáo dục để học sinh được củng cố và vận dụng những kiến thức, kỹ năng đã học.
Trong môn Tiếng Việt, giáo viên có thể sử dụng AI để tạo tình huống giao tiếp, hình ảnh minh họa, câu hỏi đọc hiểu hoặc các đoạn văn để học sinh phát hiện lỗi. Quan trọng hơn, học sinh có thể được hướng dẫn nhận xét xem một nội dung do AI tạo ra có phù hợp hay không.
Trong môn Toán, AI có thể hỗ trợ giáo viên xây dựng những bài toán gắn với thực tế. Giáo viên có thể đưa ra hai cách giải, trong đó một cách do AI đề xuất, sau đó yêu cầu học sinh kiểm tra và giải thích cách giải nào phù hợp.
Trong môn Đạo đức, giáo viên có thể tổ chức các tình huống về sử dụng công nghệ, chia sẻ hình ảnh, bảo vệ thông tin cá nhân và ứng xử trên môi trường số. Đây là những nội dung gần gũi với đời sống của học sinh và có khả năng hình thành phẩm chất trách nhiệm, trung thực.
Trong Hoạt động trải nghiệm, học sinh có thể tham gia những hoạt động như tìm hiểu AI trong đời sống, nhận diện các thiết bị có tính năng thông minh hoặc thảo luận về việc sử dụng công nghệ an toàn.
Như vậy, công nghệ và AI không tạo ra một “phần việc mới” tách biệt với chương trình mà có thể trở thành phương tiện để giáo viên tổ chức hoạt động học tập hiệu quả hơn.
Bên cạnh những lợi ích, việc sử dụng AI cũng cần có giới hạn rõ ràng. Trước hết, giáo viên không nên sử dụng AI chỉ vì muốn bài giảng có nhiều hiệu ứng hoặc nhiều công cụ mới.
Không nên đưa nguyên văn nội dung do AI tạo ra vào bài dạy mà chưa kiểm chứng. Giáo viên cần đặc biệt chú ý đến thông tin sai, số liệu không chính xác, hình ảnh không phù hợp và ngôn ngữ chưa phù hợp với học sinh.
Không nên để AI thực hiện thay những nhiệm vụ mà học sinh cần tự thực hiện. Nếu mục tiêu của bài học là rèn kỹ năng viết, giải toán, đọc hiểu hoặc trình bày suy nghĩ thì việc AI làm thay phần quan trọng của nhiệm vụ sẽ làm giảm giá trị của hoạt động học tập.
Giáo viên cũng không nên đánh giá học sinh chỉ dựa vào sản phẩm cuối cùng được tạo ra bằng công nghệ. Cần quan tâm đến quá trình suy nghĩ, cách thực hiện, khả năng giải thích và mức độ hiểu của học sinh.
Đặc biệt, đối với học sinh tiểu học, việc sử dụng AI cần có sự hướng dẫn và giám sát phù hợp. Khung giáo dục AI xác định rõ cấp tiểu học chủ yếu tập trung vào trải nghiệm các ứng dụng đơn giản, trực quan và hình thành những nhận thức ban đầu về vai trò của AI, đồng thời giáo dục bảo vệ dữ liệu cá nhân và tôn trọng bản quyền.
AI có thể tạo ra văn bản, hình ảnh, câu hỏi và nhiều loại học liệu chỉ trong thời gian ngắn. Tuy nhiên, điều đó không làm mất đi vai trò của giáo viên.
Ngược lại, khi AI phát triển, vai trò của giáo viên càng cần được thể hiện rõ ở việc lựa chọn mục tiêu giáo dục, hiểu học sinh, thiết kế hoạt động, kiểm chứng nội dung và quyết định cách sử dụng công nghệ.
Giáo viên là người biết học sinh của mình đang gặp khó khăn ở đâu, em nào cần hỗ trợ, em nào cần được giao nhiệm vụ nâng cao và hoạt động nào phù hợp với điều kiện thực tế của lớp học. Những quyết định đó không thể đơn giản giao hoàn toàn cho một công cụ AI.
Khung nội dung giáo dục AI cũng đặt tư duy lấy con người làm trung tâm ở vị trí quan trọng. Học sinh cần hiểu AI được tạo ra để phục vụ con người, còn con người giữ vai trò định hướng và kiểm soát công nghệ.
Vì vậy, giáo viên không cần trở thành chuyên gia công nghệ mới có thể ứng dụng AI. Điều cần thiết trước hết là hiểu mục tiêu bài học, hiểu học sinh và biết lựa chọn công cụ phù hợp.
Một bài tham luận chỉ thực sự có ý nghĩa khi sau hội nghị có thể chuyển thành hành động cụ thể. Với chủ đề ứng dụng công nghệ thông tin và AI, nhà trường có thể bắt đầu từ những việc rất đơn giản.
Mỗi tổ chuyên môn có thể lựa chọn một số bài học phù hợp để thử nghiệm hoạt động có ứng dụng AI. Sau khi thực hiện, giáo viên chia sẻ kết quả và cùng nhau điều chỉnh.
Nhà trường có thể xây dựng một kho học liệu dùng chung gồm hình ảnh, trò chơi, câu hỏi, tình huống và các sản phẩm được giáo viên kiểm duyệt. Điều này giúp giáo viên tiết kiệm thời gian và hạn chế tình trạng mỗi người phải tự tìm hiểu lại từ đầu.
Đồng thời, cần xây dựng nhận thức thống nhất trong đội ngũ rằng ứng dụng AI không phải là cuộc chạy đua xem ai sử dụng nhiều công cụ hơn. Mục tiêu cuối cùng vẫn là nâng cao chất lượng giáo dục và giúp học sinh phát triển phẩm chất, năng lực.
Khung giáo dục AI cũng nhấn mạnh nội dung được thiết kế theo hướng mở, linh hoạt và có thể được cập nhật theo sự phát triển của công nghệ; đồng thời không gắn cứng với một phần mềm, nền tảng hay thiết bị cụ thể.
Đây là cơ sở để các nhà trường lựa chọn cách triển khai phù hợp với điều kiện cơ sở vật chất, năng lực giáo viên và đặc điểm học sinh của mình.
Nếu thầy cô đang chuẩn bị nội dung cho Hội nghị viên chức năm học 2026–2027 và cần một bài tham luận về ứng dụng công nghệ thông tin, trí tuệ nhân tạo trong dạy học, có thể tải miễn phí tài liệu được chia sẻ trong bài viết này.
Nội dung tham luận tập trung vào ba vấn đề chính: căn cứ và yêu cầu đặt ra trong bối cảnh giáo dục hiện nay; thực trạng ứng dụng công nghệ thông tin và AI trong dạy học; các giải pháp có thể triển khai thực tế tại nhà trường, đặc biệt phù hợp với giáo viên tiểu học.
Bài tham luận có thể sử dụng làm tài liệu tham khảo để giáo viên chuẩn bị phần trình bày tại Hội nghị viên chức, sau đó điều chỉnh tên trường, đặc điểm học sinh, thực trạng và một số giải pháp cho phù hợp với đơn vị công tác.
Trong tài liệu tải về, thầy cô sẽ có đầy đủ phần mở đầu, thực trạng, các giải pháp và phần kết luận. Nội dung được trình bày theo phong cách tham luận hội nghị, tập trung vào vấn đề thực tế thay vì viết theo kiểu bài giới thiệu lý thuyết về AI.
Một số nội dung trọng tâm gồm:
Những giải pháp này được xây dựng theo hướng vừa sức và có thể điều chỉnh tùy theo điều kiện thực tế của từng trường. Đặc biệt, nội dung không yêu cầu giáo viên phải sử dụng quá nhiều phần mềm hay thiết bị mới mà tập trung vào cách lựa chọn và kiểm soát công nghệ.
Điểm đáng chú ý của tài liệu là nội dung không đặt AI ở vị trí trung tâm thay cho giáo viên. Ngược lại, tham luận nhấn mạnh rằng công nghệ phải phục vụ mục tiêu dạy học, giáo viên giữ vai trò lựa chọn, kiểm soát và chịu trách nhiệm về nội dung, còn học sinh vẫn phải là chủ thể của hoạt động học tập.
Cách tiếp cận này phù hợp với định hướng giáo dục AI ở cấp tiểu học. Theo Khung nội dung giáo dục AI, học sinh cần được trải nghiệm các ứng dụng AI đơn giản, phù hợp với lứa tuổi, dưới sự hướng dẫn cần thiết; đồng thời bước đầu hình thành tư duy lấy con người làm trung tâm, ý thức đạo đức và an toàn khi sử dụng AI.
Đặc biệt, giáo dục AI được định hướng gắn với sự phát triển phẩm chất và năng lực chung của học sinh. Khung nội dung đề cập đến các phẩm chất như yêu nước, nhân ái, chăm chỉ, trung thực, trách nhiệm và các năng lực chung như tự chủ và tự học, giao tiếp và hợp tác, giải quyết vấn đề và sáng tạo.
Do đó, việc ứng dụng AI trong dạy học không nên chỉ được nhìn nhận dưới góc độ “biết sử dụng một công cụ mới”. Quan trọng hơn là thông qua công nghệ, học sinh có cơ hội học tập chủ động hơn, biết kiểm chứng thông tin, biết bảo vệ mình trong môi trường số và có trách nhiệm với những gì mình tạo ra.
Thầy cô có thể sử dụng trực tiếp nội dung tham luận để tham khảo hoặc trình bày tại Hội nghị viên chức. Tuy nhiên, để bài phát biểu sát với đơn vị hơn, giáo viên nên bổ sung một vài chi tiết thực tế của trường mình.
Chẳng hạn, phần thực trạng có thể bổ sung điều kiện thiết bị, mức độ sử dụng máy chiếu, máy tính, Internet, học liệu điện tử và các công cụ hỗ trợ dạy học hiện nay. Nếu trường đã có những hoạt động ứng dụng AI thì có thể đưa một hoặc hai ví dụ thực tế để bài tham luận có tính thuyết phục hơn.
Ở phần giải pháp, giáo viên cũng có thể lựa chọn những nội dung phù hợp nhất với điều kiện nhà trường. Không nhất thiết phải triển khai tất cả các giải pháp cùng một lúc.
Quan trọng nhất là khi trình bày tại hội nghị, giáo viên nên thể hiện đây là những giải pháp xuất phát từ thực tế dạy học và có khả năng thực hiện trong năm học 2026–2027, thay vì chỉ trình bày những nhận định chung về sự phát triển của AI.
Ứng dụng công nghệ thông tin và trí tuệ nhân tạo trong dạy học là một hướng đi phù hợp với sự phát triển của giáo dục trong giai đoạn hiện nay. Tuy nhiên, công nghệ chỉ phát huy giá trị khi được đặt đúng vị trí: hỗ trợ giáo viên tổ chức dạy học, hỗ trợ học sinh học tập và sáng tạo, nhưng không thay thế vai trò của người thầy và không làm mất đi quá trình tư duy của học sinh.
Trong năm học 2026–2027, khi Khung nội dung giáo dục AI cho học sinh phổ thông đã được Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành, yêu cầu đặt ra đối với nhà trường không chỉ là tiếp cận công cụ AI mà còn phải hình thành cho học sinh những hiểu biết và hành vi phù hợp khi sống, học tập trong môi trường có AI. Khung nội dung dành cho cấp tiểu học đặc biệt nhấn mạnh trải nghiệm phù hợp lứa tuổi, bảo vệ dữ liệu cá nhân, tôn trọng bản quyền và sử dụng AI dưới sự hướng dẫn, giám sát cần thiết.
Với giáo viên, điều quan trọng không phải là biết thật nhiều công cụ mà là biết lựa chọn đúng công cụ cho đúng mục tiêu. Một tiết học không trở nên tốt hơn chỉ vì có nhiều công nghệ; một bài học có giá trị khi học sinh thực sự được suy nghĩ, được trải nghiệm, được hợp tác, được giải quyết vấn đề và hình thành những phẩm chất, năng lực cần thiết.
Hy vọng bài tham luận “Ứng dụng công nghệ thông tin và trí tuệ nhân tạo trong dạy học” sẽ trở thành một tài liệu tham khảo hữu ích để thầy cô chuẩn bị nội dung cho Hội nghị viên chức năm học 2026–2027, đồng thời có thêm những gợi ý thiết thực để từng bước đưa công nghệ và AI vào hoạt động dạy học một cách phù hợp, an toàn và hiệu quả.
Thầy cô có thể tải miễn phí bài tham luận “Ứng dụng công nghệ thông tin và trí tuệ nhân tạo trong dạy học” để tham khảo, chỉnh sửa và sử dụng phù hợp với thực tế của đơn vị.
BẤM VÀO ĐÂY TẢI MIỄN PHÍ THAM LUẬN
Nội dung tài liệu đã được xây dựng theo cấu trúc của một bài tham luận Hội nghị viên chức, gồm căn cứ, thực trạng, giải pháp và định hướng triển khai; đồng thời bám sát những yêu cầu mới về giáo dục AI đối với học sinh phổ thông trong năm học 2026–2027.
THẦY CÔ TẢI THÊM THAM LUẬN KHÁC:
Tham luận “Một số giải pháp nâng cao chất lượng giáo dục học sinh trong nhà trường”
Đang online: 195
Số lượng thành viên: 58,630
