Vận dụng một số phương pháp dạy học tích cực để phát triển kĩ năng nghe –nói cho học sinh lớp 1

I. PHẦN MỞ ĐẦU

1. Lí do chọn biện pháp.

Kĩ năng nghe - nói là một trong những kĩ năng đặc biệt quan trọng trong môn Tiếng Việt ở tiểu học nói chung và ở lớp 1 nói riêng. Kĩ năng ngày giúp học sinh hướng tới những hoạt động giao tiếp hoạt động tiếp nhận, cảm thụ và hoạt động tạo lập, sản sinh lời nói. Một trong những mục tiêu cơ bản của việc rèn luyện kĩ năng nghe nói là hình thành, rèn luyện và phát triển năng lực giao tiếp bằng ngôn ngữ - năng lực hoạt động lời nói cho học sinh, bao gồm năng lực lĩnh hội về lời nói (nghe) và năng lực sinh sản lời nói (nói). Phát triển kĩ năng nghe nói cho học sinh tiểu học nói chung và học sinh lớp 1 nói riêng chính là việc dạy cho các em biết sử dụng linh hoạt các nghi thức lời nói vào cuộc hội thoại cụ thể một cách phù hợp; giúp học sinh luyện tập cách đối thoại có văn hóa. 

Ở chương trình lớp 1 sách giáo khoa đã dành riêng một phần học về nói cho các em ở tiết học thứ hai. Tuy nhiên với lứa tuổi lớp 1, mới bước vào môi trường học tập nên đã số các em còn bỡ ngỡ, rụt rè chưa quen với kĩ năng này, dẫn đến khi học đến phần nói, các em chưa thể hiện được những kĩ năng, chưa phát triênr được nhiều tốt chất quan trọng. Vì vậy nhiệm vụ của người giáo viên là phải vận dụng linh hoạt cách thức tổ chức dạy học cũng như các phương pháp để phát triển cho các em kĩ năng quan trọng này.

Là một giáo viên đứng lớp, năm học này tôi được nhà trường phân công chủ nhiệm lớp 1….Đây là đối tượng học sinh lần đầu tiên bước vào một môi trường học tập có quy chế, trong khi đó bản thân các em lại chưa quen cách học tập này nên rất băn khoăn là lo lắng. Tôi đã nghiên cứu kĩ về các tài liệu dạy học phát triển phẩm chất năng lực và nhận thấy rằng, để giúp các em hoà nhập nhanh với môi trường học tập mới thì cách duy nhất là phải vận dụng linh hoạt nhiều yếu tốt như: cách tổ chức dạy học tự chủ tự học, các phương pháp dạy học tích cực,... thì mới nhanh chóng giúp các em phát triển được kĩ năng nghe nói, góp phần phát triển năng lực ngôn ngữ trong môn Tiếng Việt.

Do đó mà tôi chọn đề tài “Vận dụng một số phương pháp dạy học tích cực để phát triển kĩ năng nghe –nói cho học sinh lớp 1”. làm biện pháp trình bày trong hội thi giáo viên giỏi.

2. Mục đích nghiên cứu:

Phát triển kĩ năng nghe-nói cho học sinh lớp 1 có vai trò hết sức quan trọng trong dạy học môn Tiếng Việt nói riêng nên mục đich của việc nghiên cứu là vận dụng một số phương pháp dạy học tích cực để phát triển kĩ năng nghe-nói cho học sinh lớp 1…. Trường tiểu học …….

II. PHẦN NỘI DUNG.

1. Thực trạng

1.1. Thuận lợi

Ngay từ đầu năm học, Ban giám hiệu nhà trường đã tập huấn chuyên môn cho giáo viên dạy lớp 1. Trang bị một số cơ sở vật chất để giáo viên thực hiện dạy học theo phát triển phẩm chất năng lực.

Đội ngũ giáo viên khoẻ, trẻ, năng động và nhiệt tình nên rất dễ tiếp cận chương trình giáo dục phổ thông 2018.

Đa số các gia đình phụ huynh học sinh cũng rất ủng hộ với chương trình giáo dục mới của nhà trường và đã sắm sửa đầy đủ sách vở và một số đồ dùng học tập để con em tham gia học theo quy định. Các gia đình luôn hợp tác chặt chẽ với giáo viên chủ nhiệm để giúp đỡ con cái khi ở nhà.

Đối tượng các em học sinh lớp 1 đều ngoan, biết vâng lời thầy cô nên giáo viên rất dễ tiếp cận các em và triển khai đầy đủ các phương pháp dạy học theo phát triển PCNL đã quy định.

Xem thêm: Đổi mới phương pháp dạy học môn toán lớp 1 theo hướng phát triển năng lực

1.2. Khó khăn

Nhưng bên cạnh những điều kiện thuận lợi đó thì quá trình nghiên cứu và áp dụng đề tài này tôi cũng gặp không ít khó khăn như đối tượng các em còn nhỏ, hiếu động, mải chơi. Nhất là những tuần đầu mới vào học, tâm sinh lí thay đổi vì môi trường mới nên thường thiếu tập trung,…

Một số học sinh nhút nhát, chưa thể hiện được những kĩ năng nói trước lớp hoặc nghe bạn nói để thảo luận và đưa ra những quyết định tốt.

Một số gia đình gặp khó khăn nên phải đi làm ăn xa, chưa mua sắm được sách vở đầy đủ cho con em, chủ yếu là giao phó cho nhà trường và giáo viên.

2. Khảo sát thực trạng

Để có cái nhìn tổng quát về tính khả thi trước khi thực hiện đề tài. Tôi đã khảo sát bằng hình thức đánh giá qua theo dõi quá trình học tập, sinh hoạt của các em để xác định kĩ năng nghe-nói của các em. Tôi nhận được một kết quả như sau:

Như vậy qua bảng khảo sát trên đã giúp tôi nhận thấy kĩ năng nghe-nói của học sinh lớp 1…. Vẫn chưa thật đồng đều. Số em đã biết kĩ năng nghe-nói tốt đang ở mức khiêm tốn, trong khi đó số em ở mức kĩ năng nghe-nói trung bình vẫn chiếm tỷ lệ tương đối cao. Vì thế việc thay đổi cách tổ chức dạy học nhằm phát triển kĩ năng nghe-nói cho các em là việc cần phải làm ngay.

III. NỘI DUNG THỰC HIỆN BIỆN PHÁP (Để tải đầy đủ bản w và bản ppt vui lòng liên hệ zalo: 0942.137.445)

Xem thêm: Một số giải pháp phát triển kĩ năng đọc thành tiếng cho học sinh lớp 1