Đề thi cuối học kì 2 môn Tiếng Việt lớp 4, năm 2025 – 2026

Một đề thi Tiếng Việt lớp 4 tốt không chỉ dừng lại ở việc kiểm tra kiến thức mà phải chạm được vào cảm xúc và tư duy của học sinh. Nếu đề chỉ hỏi – đáp đơn thuần, học sinh vẫn có thể làm bài nhưng khó tạo được chiều sâu. Bộ đề này làm được điều ngược lại: vừa đúng chuẩn chương trình, vừa có giá trị giáo dục rõ ràng, đặc biệt ở phần đọc hiểu.

Ngay từ cấu trúc ở trang 1, có thể thấy đề được xây dựng rất bài bản. Phần đọc hiểu chiếm trọng tâm, kết hợp với kiến thức Tiếng Việt và một câu vận dụng. Đây là cách phân bổ đúng định hướng mới: không học thuộc mà phải hiểu và biết áp dụng. Số câu không nhiều nhưng mỗi câu đều có mục đích rõ, tránh tình trạng “nhiều mà loãng”.

Điểm nổi bật nhất của đề nằm ở văn bản “Sự tích cây vú sữa” (trang 2). Đây là một câu chuyện quen thuộc nhưng được đưa vào đề kiểm tra một cách rất hợp lí. Nội dung không chỉ kể chuyện mà còn gợi cảm xúc mạnh: tình mẹ, sự hối hận, bài học về lòng hiếu thảo. Với học sinh lớp 4, đây là độ tuổi bắt đầu có khả năng cảm nhận sâu hơn, nên việc chọn văn bản như vậy giúp bài làm không khô mà có “hồn”.

Các câu hỏi đi kèm không đơn giản chỉ hỏi lại nội dung. Câu 1, 2 kiểm tra mức nhận biết, giúp học sinh nắm được chi tiết cơ bản. Nhưng từ câu 3 trở đi, đề bắt đầu nâng dần độ khó. Ví dụ, câu hỏi về lí do đặt tên “cây vú sữa” buộc học sinh phải hiểu chi tiết “dòng sữa trắng ngọt như sữa mẹ”, chứ không thể đoán. Đây là dạng câu hỏi vừa kiểm tra đọc hiểu, vừa kiểm tra khả năng liên kết thông tin.

Quan trọng hơn là các câu tự luận. Câu hỏi về ý nghĩa câu chuyện (trang 3) không có một đáp án duy nhất, nhưng đáp án gợi ý ở trang 6 đã định hướng rất rõ: tình mẹ bao la, bài học về lòng hiếu thảo. Học sinh nào chỉ trả lời chung chung sẽ không đạt điểm tối đa. Đây là điểm phân hóa rất rõ nhưng vẫn công bằng.

Câu hỏi “Vì sao cậu bé quay về nhà?” và “Vì sao người mẹ mắng cậu bé?” tưởng dễ nhưng thực ra kiểm tra khả năng hiểu nguyên nhân – kết quả. Học sinh phải nắm được mạch truyện, không thể đọc lướt. Đặc biệt, câu 9 yêu cầu đưa ra lời khuyên là một câu vận dụng rất tốt. Học sinh phải nhập vai, suy nghĩ và diễn đạt bằng chính lời của mình. Đây là dạng câu hỏi giúp phát triển tư duy và cảm xúc, đúng tinh thần chương trình mới.

Phần kiến thức Tiếng Việt cũng được đưa vào đúng mức. Không quá nặng lí thuyết, chỉ tập trung vào những nội dung cốt lõi như trạng ngữ, dấu ngoặc kép (trang 3). Ví dụ, câu hỏi về dấu ngoặc kép yêu cầu học sinh hiểu chức năng “trích dẫn lời nói trực tiếp”. Đây là kiến thức quan trọng nhưng nếu không học kĩ sẽ dễ nhầm. Cách đưa vào đề như vậy vừa đủ để kiểm tra, không gây quá tải.

Phần viết ở trang 4 là một điểm cộng lớn. Đề yêu cầu tả một cây gắn bó trong sân trường – một đề tài quen thuộc nhưng không nhàm chán. Học sinh có thể viết về cây phượng, cây bàng, cây bằng lăng… Điều quan trọng là các em phải gắn với kỉ niệm và cảm xúc của mình. Đây là dạng đề mở, giúp học sinh thể hiện cá nhân, thay vì viết theo khuôn mẫu.

Đáp án và hướng dẫn chấm (trang 6–7) được xây dựng theo hướng linh hoạt. Đặc biệt ở phần tự luận, giáo viên được khuyến khích chấm theo ý diễn đạt của học sinh, miễn là đúng nội dung. Điều này rất quan trọng, vì nếu chấm cứng sẽ làm mất đi tính sáng tạo. Phần viết cũng có tiêu chí rõ: bố cục, diễn đạt, chính tả, trình bày. Nhờ đó, việc chấm bài trở nên nhanh và thống nhất hơn.

Nếu nhìn tổng thể, đề này có ba điểm mạnh rõ ràng. Thứ nhất là nội dung hay, có ý nghĩa, không khô cứng. Thứ hai là cấu trúc chuẩn, đủ để đánh giá năng lực. Thứ ba là khả năng sử dụng ngay, không cần chỉnh sửa. Đây là những yếu tố mà giáo viên cần nhất khi chọn đề kiểm tra cuối kì.

Tuy nhiên, để khai thác hết giá trị của đề, không nên chỉ dừng ở việc cho học sinh làm rồi chấm điểm. Sau khi chấm, nên dành thời gian phân tích bài đọc, đặc biệt là ý nghĩa câu chuyện. Với phần viết, có thể cho học sinh đọc lại bài của mình và chỉnh sửa. Làm như vậy, đề thi không chỉ là công cụ đánh giá mà còn trở thành một bài học thực sự.

👉 Tải đề tại đây

Kết luận:
Đây là bộ đề nên dùng cho kiểm tra Tiếng Việt lớp 4 học kì 2. Đề hay, có chiều sâu, đúng chương trình và đặc biệt là giúp học sinh học được điều gì đó sau khi làm bài. Nếu cần một đề vừa “chuẩn” vừa “có hồn”, đây là lựa chọn phù hợp.