Video AI giới tiệu bài E e Ê ê - Tiếng Việt 1 tuần 1

Trong dạy học Tiếng Việt lớp 1, những hình ảnh mở đầu trong sách giáo khoa thường chứa đựng rất nhiều thông tin mà giáo viên có thể khai thác để dẫn dắt học sinh vào bài mới. Tuy nhiên, nếu chỉ trình chiếu một bức tranh tĩnh, học sinh có thể nhanh chóng quan sát hết các chi tiết mà chưa thực sự có cảm giác tò mò về câu chuyện đang diễn ra. Việc biến chính bức tranh quen thuộc trong sách thành một đoạn video ngắn là một cách đơn giản để tạo thêm sự sinh động cho hoạt động nhận biết mà vẫn bảo đảm nội dung bám sát bài học.

Với bài 4 E e Ê ê, hình ảnh minh họa thể hiện một người mẹ đang trò chuyện cùng em bé. Xung quanh em bé là những hình ảnh gợi lên những điều mà bạn nhỏ đang kể cho mẹ nghe như một bạn nhỏ đang đi xe đạp và một bạn nhỏ đang ngồi học. Bức tranh có bố cục nhẹ nhàng, màu sắc tươi sáng và nhiều nhân vật, đồ vật phù hợp để tạo những chuyển động nhỏ bằng công cụ AI.

Trong bài viết này, tôi tiếp tục chia sẻ với thầy cô quy trình tạo video giới thiệu bài từ hình ảnh sách giáo khoa bằng ChatGPT và Gemini. Cách thực hiện vẫn gồm ba bước quen thuộc. Trước hết, giáo viên chụp hình ảnh cần sử dụng trong sách giáo khoa. Sau đó, đưa hình ảnh vào ChatGPT để xóa những chi tiết thừa, làm sạch và làm nét nhưng cố gắng giữ nguyên bản gốc. Cuối cùng, đưa hình ảnh đã xử lý vào Gemini để tạo thành một đoạn video có chuyển động nhẹ nhàng.

Điều tôi muốn nhấn mạnh là giáo viên không cần biến bức tranh thành một sản phẩm hoạt hình quá cầu kỳ. Với học sinh lớp 1, một số chuyển động nhỏ của nhân vật và bối cảnh đã đủ tạo ra sự khác biệt giữa một hình ảnh tĩnh và một video mở đầu bài học.

Hình ảnh bài 4 E e Ê ê có gì thuận lợi để tạo video?

So với những tranh chỉ có một nhân vật hoặc một cảnh vật đơn giản, hình ảnh của bài 4 có khá nhiều thành phần để giáo viên khai thác.

Ở trung tâm là người mẹ và em bé đang trò chuyện. Người mẹ ngồi bên bàn, còn em bé đang thể hiện sự hào hứng khi kể chuyện. Xung quanh em bé là những hình ảnh minh họa cho nội dung mà bạn đang kể, trong đó có một bạn nhỏ đi xe đạp và một bạn nhỏ đang ngồi học.

Chính cách xây dựng hình ảnh này tạo ra một tình huống rất phù hợp để làm video. Người mẹ có thể nhẹ nhàng nhìn và lắng nghe con. Em bé có thể cử động tay khi kể chuyện, gật đầu hoặc mỉm cười. Các hình ảnh trong những đám mây suy nghĩ có thể có chuyển động rất nhẹ để tạo cảm giác đây là những điều đang xuất hiện trong suy nghĩ hoặc câu chuyện của em.

Tuy nhiên, giáo viên cần phân biệt rõ giữa chuyển động của nhân vật chính và hình ảnh minh họa trong các đám mây. Không nhất thiết phải làm tất cả mọi chi tiết chuyển động mạnh. Nếu mọi thành phần cùng chuyển động, video sẽ dễ trở nên rối mắt và làm mất trọng tâm của tranh.

Quy trình tạo video giới thiệu bài 4 E e Ê ê

Quy trình tạo video vẫn được thực hiện theo ba bước. Đây là điểm thuận lợi vì sau khi đã làm quen với bài trước, giáo viên có thể áp dụng gần như tương tự cho bài này.

Bước đầu tiên là chụp hình ảnh từ sách giáo khoa. Bước thứ hai là dùng ChatGPT xử lý ảnh. Bước thứ ba là dùng Gemini tạo video.

Mỗi bước cần được thực hiện cẩn thận bởi chất lượng của bước trước sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến bước sau.

Bước 1: Chụp hình ảnh bài 4 từ sách giáo khoa

Giáo viên mở đúng trang sách giáo khoa có hình ảnh minh họa bài 4 E e Ê ê và sử dụng điện thoại để chụp lại.

Khi chụp, nên cố gắng lấy trọn phần tranh mà mình muốn sử dụng. Điện thoại cần được đặt tương đối song song với mặt sách để hạn chế hiện tượng méo hình.

Ánh sáng cũng cần được chú ý. Nếu trang sách bị phản sáng, một số vùng trên tranh có thể bị mất màu hoặc xuất hiện những mảng trắng. Nếu có thể, nên chụp ở nơi có ánh sáng đều và không có bóng đổ.

Giáo viên nên chụp ảnh với chất lượng cao nhất mà điện thoại cho phép. Điều này đặc biệt quan trọng với hình ảnh có nhiều chi tiết nhỏ như tranh bài 4.

Sau khi chụp, hãy lưu lại ảnh gốc. Không nên chỉnh sửa trực tiếp trên ảnh duy nhất mà mình có. Một bản sao sẽ được sử dụng cho bước xử lý bằng ChatGPT.

Trong ảnh chụp ban đầu vẫn có thể xuất hiện những phần như chữ “Bài 4”, ký hiệu E e Ê ê, nhãn “Nhận biết”, câu chữ phía dưới tranh hoặc các chi tiết khác của trang sách. Đây không phải vấn đề lớn vì chúng ta sẽ xử lý ở bước thứ hai.

Bước 2: Dùng ChatGPT làm sạch và làm nét hình ảnh

Sau khi có ảnh, giáo viên đưa hình ảnh vào ChatGPT.

Mục tiêu của bước này là tạo ra một hình ảnh sạch, rõ và thuận lợi cho Gemini nhận diện nhân vật. Giáo viên có thể yêu cầu xóa toàn bộ chữ và những thành phần không cần thiết nhưng phải đặc biệt nhấn mạnh yêu cầu giữ nguyên nội dung tranh.

Với hình ảnh bài 4, giáo viên có thể yêu cầu xóa phần chữ phía trên, phần chữ ở phía dưới và những chi tiết giao diện của trang sách. Đồng thời, yêu cầu làm nét nhân vật người mẹ, em bé, các bạn nhỏ và cảnh vật.

Một câu lệnh có thể sử dụng là:

“Xóa toàn bộ chữ, số trang, tiêu đề bài, nhãn và các chi tiết thừa trên hình ảnh. Làm sạch nền, giảm nhiễu và làm nét toàn bộ tranh. Giữ nguyên hoàn toàn bố cục gốc, người mẹ, em bé, các nhân vật trong những hình ảnh minh họa, bàn, ghế, đồ vật, trang phục, khuôn mặt, màu sắc và phong cách vẽ của tranh. Không thêm nhân vật mới, không thay đổi nội dung, không thay đổi khuôn mặt, không vẽ lại tranh theo phong cách khác. Chỉ loại bỏ chi tiết thừa và nâng chất lượng hình ảnh, đồng thời giữ tối đa bản gốc.”

Cách yêu cầu này sẽ giúp hạn chế việc AI tự ý sáng tạo lại bức tranh.

Kiểm tra hình ảnh sau khi ChatGPT xử lý

Sau khi nhận được hình ảnh đã chỉnh sửa, giáo viên cần kiểm tra thật kỹ.

Đầu tiên là khuôn mặt người mẹ và em bé. Vì đây là hai nhân vật chính nên cần bảo đảm khuôn mặt vẫn tự nhiên và giống hình ảnh ban đầu.

Tiếp theo là bàn tay của em bé và người mẹ. Những chi tiết này có thể bị AI làm thay đổi trong quá trình xử lý.

Các hình ảnh trong đám mây suy nghĩ cũng cần được kiểm tra. Giáo viên cần bảo đảm bạn nhỏ đi xe đạp và bạn nhỏ đang học vẫn giữ được hình dáng và bố cục tương đối giống tranh gốc.

Nếu hình ảnh đã sạch, rõ và không bị thay đổi quá nhiều, có thể sử dụng để tạo video.

Nếu ChatGPT vô tình thay đổi nhân vật, giáo viên có thể yêu cầu chỉnh sửa lại. Không nên chuyển ngay sang Gemini khi hình ảnh đầu vào chưa đạt yêu cầu vì những sai lệch đó có thể tiếp tục xuất hiện trong video.

Vì sao cần giữ nguyên phong cách của tranh sách giáo khoa?

Khi sử dụng AI để tạo học liệu, một vấn đề dễ gặp là công cụ có xu hướng “làm đẹp” hình ảnh bằng cách thay đổi phong cách.

Điều này đôi khi phù hợp với mục đích sáng tạo, nhưng không thực sự cần thiết trong trường hợp giáo viên đang tạo video từ tranh sách giáo khoa.

Mục tiêu của chúng ta là làm cho tranh có chuyển động chứ không phải biến tranh thành một hình ảnh hoàn toàn khác. Nếu nhân vật bị thay đổi quá nhiều, học sinh có thể nhận thấy hình ảnh trên màn hình không giống với hình ảnh trong sách.

Vì vậy, câu lệnh nên tập trung vào việc giữ nguyên nhân vật, bố cục, màu sắc và phong cách minh họa.

Bước 3: Dùng Gemini biến hình ảnh thành video

Sau khi đã có hình ảnh sạch và rõ, giáo viên đưa ảnh vào Gemini để tạo video.

Đây là bước tạo ra sự khác biệt rõ nhất. Từ một bức tranh tĩnh, Gemini có thể tạo một đoạn video ngắn với chuyển động của nhân vật và bối cảnh.

Đối với hình ảnh bài 4, giáo viên có thể tập trung vào hoạt động trò chuyện giữa người mẹ và em bé.

Em bé có thể nhẹ nhàng cử động tay như đang kể chuyện. Người mẹ có thể mỉm cười, gật đầu và nhìn con. Hai nhân vật có thể chớp mắt hoặc có những chuyển động cơ thể rất nhẹ.

Ở những hình ảnh minh họa phía sau, bạn nhỏ đi xe đạp có thể chuyển động rất nhẹ, còn bạn nhỏ đang học có thể hơi cúi đầu hoặc cử động tay. Tuy nhiên, các chuyển động này chỉ nên ở mức tối thiểu.

Giáo viên cũng có thể yêu cầu camera chuyển động nhẹ để tạo chiều sâu nhưng không nên sử dụng những hiệu ứng quá mạnh.

Câu lệnh Gemini phù hợp cho bài 4 E e Ê ê

Giáo viên có thể sử dụng câu lệnh sau làm mẫu:

“Biến hình ảnh này thành một video ngắn, tự nhiên và nhẹ nhàng. Giữ nguyên hoàn toàn bố cục, người mẹ, em bé, các nhân vật trong những hình ảnh minh họa, khuôn mặt, trang phục, bàn ghế, đồ vật, màu sắc và phong cách tranh gốc. Người mẹ mỉm cười và nhẹ nhàng lắng nghe em bé. Em bé vui vẻ kể chuyện, cử động tay tự nhiên và nhìn về phía mẹ. Các nhân vật chớp mắt và có chuyển động cơ thể rất nhẹ. Trong các hình ảnh minh họa phía sau, tạo chuyển động rất nhẹ cho bạn nhỏ đi xe đạp và bạn nhỏ đang học. Camera chuyển động chậm, ổn định và tinh tế. Không thêm nhân vật mới, không thay đổi khuôn mặt, không thay đổi trang phục, không thay đổi bối cảnh, không tạo chữ, logo hoặc phụ đề trên video. Giữ nguyên phong cách minh họa của hình ảnh gốc.”

Câu lệnh này có thể tiếp tục được điều chỉnh tùy theo kết quả mà Gemini tạo ra.

Nếu video chuyển động quá mạnh, hãy thêm yêu cầu “chuyển động rất nhẹ”, “không thay đổi bố cục” hoặc “giữ nguyên tư thế nhân vật”.

Nếu một nhân vật bị biến dạng, giáo viên nên giảm số lượng hành động được yêu cầu.

Nên tạo chuyển động nào cho nhân vật chính?

Với tranh bài 4, người mẹ và em bé là hai nhân vật cần được ưu tiên.

Em bé có thể hơi đưa tay lên khi kể chuyện, gật đầu, mỉm cười hoặc quay nhẹ về phía mẹ. Người mẹ có thể nhìn con, mỉm cười và gật đầu.

Đây là những chuyển động rất nhỏ nhưng có thể khiến bức tranh trở nên sinh động hơn nhiều.

Không nên yêu cầu em bé đứng dậy, chạy hoặc thay đổi vị trí. Hình ảnh ban đầu được thiết kế với nhân vật đang ngồi nên những chuyển động lớn có thể khiến AI khó duy trì hình dáng nhân vật.

Người mẹ cũng nên giữ nguyên tư thế. Một vài chuyển động ở đầu, mắt, bàn tay hoặc vai là đủ.

Có nên làm chuyển động cho các hình ảnh trong đám mây suy nghĩ?

Có thể, nhưng nên rất tiết chế.

Các hình ảnh này có tác dụng minh họa cho những điều em bé đang kể. Nếu tạo một chút chuyển động, học sinh có thể cảm nhận được rằng đây là những hình ảnh xuất hiện trong câu chuyện hoặc suy nghĩ của nhân vật.

Tuy nhiên, nếu cho tất cả chuyển động mạnh cùng lúc, học sinh sẽ khó biết đâu là nội dung chính.

Vì vậy, có thể cho bạn nhỏ đi xe đạp chuyển động nhẹ hoặc cho nhân vật đang học cử động tay rất nhỏ. Những hình ảnh còn lại có thể giữ gần như đứng yên.

Nguyên tắc là nhân vật chính cần được ưu tiên hơn các chi tiết phụ.

Sử dụng video như thế nào trong tiết Tiếng Việt 1?

Sau khi tạo video, giáo viên có thể trình chiếu ở phần nhận biết của bài học.

Thay vì giới thiệu ngay các chữ E e Ê ê, giáo viên có thể cho học sinh xem video và yêu cầu các em quan sát.

Giáo viên có thể hỏi: “Các em nhìn thấy những ai trong tranh?”. Học sinh sẽ nhận ra người mẹ và em bé.

Sau đó hỏi: “Bạn nhỏ đang làm gì?”. Học sinh có thể trả lời rằng bạn đang kể chuyện hoặc nói chuyện với mẹ.

Giáo viên tiếp tục khai thác những hình ảnh xuất hiện trong tranh và cho học sinh nói về điều mà em bé đang kể.

Từ tình huống đó, giáo viên có thể chuyển dần sang nội dung bài học về E e Ê ê theo tiến trình đã được thiết kế.

Cách làm này giúp phần giới thiệu bài có sự kết nối. Học sinh không chỉ xem một video cho vui mà được quan sát, trả lời và từng bước đi đến nội dung cần học.

Một số lỗi cần tránh khi tạo video AI

Một trong những lỗi thường gặp là yêu cầu tất cả nhân vật cùng chuyển động. Với một tranh có nhiều nhân vật như bài 4, điều này dễ làm video trở nên rối và có thể xuất hiện lỗi hình ảnh.

Lỗi thứ hai là yêu cầu chuyển động quá mạnh. Học sinh lớp 1 không cần những cảnh quay phức tạp. Một đoạn video nhẹ nhàng, rõ ràng sẽ phù hợp hơn.

Lỗi thứ ba là không kiểm tra ảnh trước khi đưa vào Gemini. Nếu hình ảnh đã bị biến dạng ở bước ChatGPT, Gemini có thể tiếp tục dựa vào phiên bản đó để tạo video.

Lỗi thứ tư là để AI tự thêm chữ hoặc các vật thể mới. Vì vậy, trong câu lệnh nên ghi rõ không tạo chữ, logo, phụ đề hoặc nhân vật mới.

Lỗi cuối cùng là sử dụng video quá dài. Video giới thiệu bài chỉ nên đủ để tạo tình huống và sự chú ý. Sau đó, giáo viên cần tiếp tục bằng hoạt động tương tác với học sinh.

Kinh nghiệm tạo video từ tranh sách giáo khoa

Sau khi thực hiện nhiều video theo quy trình này, tôi nhận thấy chất lượng video phụ thuộc rất nhiều vào hình ảnh đầu vào.

Nếu ảnh ban đầu rõ, ít bị phản sáng và không bị méo, ChatGPT sẽ dễ xử lý hơn. Khi hình ảnh sạch và các nhân vật rõ ràng, Gemini cũng có cơ sở tốt hơn để tạo chuyển động.

Bên cạnh đó, câu lệnh càng cụ thể thì khả năng kiểm soát kết quả càng cao. Giáo viên nên nói rõ nhân vật nào cần chuyển động, chuyển động như thế nào và những gì tuyệt đối không được thay đổi.

Không nên yêu cầu AI làm quá nhiều việc trong một lần. Có thể bắt đầu bằng chuyển động đơn giản, kiểm tra kết quả rồi điều chỉnh.

Quan trọng nhất vẫn là mục tiêu sử dụng video. Nếu video phục vụ phần nhận biết, giáo viên nên tạo một tình huống ngắn để học sinh quan sát và trả lời. Nếu video dùng để minh họa một câu chuyện, có thể tăng thêm một chút chuyển động nhưng vẫn phải bảo đảm hình ảnh rõ ràng.

Có thể áp dụng cách làm này cho các bài khác

Quy trình này có thể áp dụng cho rất nhiều hình ảnh trong sách giáo khoa Tiếng Việt lớp 1.

Những tranh có cảnh gia đình, trường học, bạn bè, thiên nhiên, con vật hoặc hoạt động sinh hoạt đều có thể trở thành nguồn nguyên liệu để giáo viên tạo video.

Giáo viên cũng có thể áp dụng cho các môn học khác. Một bức tranh trong Tự nhiên và Xã hội có thể được tạo chuyển động cho cây cối, con vật hoặc con người. Một tranh trong Đạo đức có thể được biến thành tình huống để học sinh quan sát hành vi. Một tranh trong Hoạt động trải nghiệm có thể trở thành đoạn video mở đầu cho hoạt động thảo luận.

Tuy nhiên, không nên biến mọi hình ảnh thành video chỉ vì có công cụ AI. Giá trị của video nằm ở việc nó giúp hoạt động dạy học hiệu quả hơn.

Kết luận

Từ một bức tranh minh họa trong bài 4 E e Ê ê, giáo viên hoàn toàn có thể tạo ra một video giới thiệu bài sinh động bằng cách kết hợp ChatGPT và Gemini.

Quy trình chỉ gồm ba bước: chụp hình ảnh từ sách giáo khoa, sử dụng ChatGPT để xóa những chi tiết thừa và làm nét hình ảnh, sau đó đưa hình ảnh đã xử lý vào Gemini để tạo chuyển động.

Điều quan trọng nhất là giữ được tinh thần của tranh gốc. AI chỉ nên giúp bức tranh trở nên sinh động hơn chứ không nên thay đổi nhân vật, bối cảnh hoặc nội dung mà học sinh đang nhìn thấy trong sách.

Với bài 4 E e Ê ê, việc tạo chuyển động nhẹ cho người mẹ và em bé có thể giúp phần nhận biết trở nên hấp dẫn hơn. Giáo viên có thể cho học sinh xem video, quan sát nhân vật, trả lời câu hỏi và từ tình huống trong tranh dẫn dắt các em đến nội dung bài học.

Đây là một cách khá đơn giản để giáo viên từng bước ứng dụng AI vào thiết kế học liệu. Không cần dựng một video dài, không cần sử dụng quá nhiều hiệu ứng, giáo viên vẫn có thể tạo được một sản phẩm trực quan phù hợp với học sinh lớp 1.

Nếu thực hiện thường xuyên, thầy cô có thể xây dựng một kho video giới thiệu bài riêng cho từng bài học, vừa thuận tiện khi chuẩn bị tiết dạy vừa tạo thêm nhiều tình huống trực quan để học sinh được quan sát và tương tác.

Tải miễn phí video giới thiệu bài 4 E e Ê ê

Sau khi thực hiện quy trình trên, tôi đã tạo video giới thiệu bài 4 E e Ê ê từ hình ảnh minh họa trong sách giáo khoa để thầy cô có thể tải về và sử dụng miễn phí trong quá trình chuẩn bị bài dạy.

Video được thiết kế theo hướng ngắn gọn, nhẹ nhàng và bám sát hình ảnh gốc. Thầy cô có thể sử dụng video ở phần khởi động, hoạt động nhận biết hoặc trình chiếu trước khi chuyển sang nội dung chính của bài.

Thầy cô có thể tải video miễn phí tại phần tải xuống bên dưới và sử dụng trực tiếp trên máy tính, tivi, máy chiếu hoặc chèn vào PowerPoint.

TẢI VIDEO GIỚI THIỆU BÀI 4 E e Ê ê MIỄN PHÍ

Nếu muốn tự tạo những video tương tự, thầy cô chỉ cần lưu lại quy trình ba bước đã hướng dẫn trong bài viết. Chụp hình ảnh từ sách giáo khoa, dùng ChatGPT xử lý hình ảnh và dùng Gemini tạo chuyển động. Khi đã quen với quy trình, giáo viên có thể thực hiện tương tự với nhiều tranh minh họa khác.

Hy vọng video này sẽ giúp thầy cô có thêm một học liệu trực quan để sử dụng trong tiết Tiếng Việt 1, đồng thời có thêm một ý tưởng thực tế để khai thác ChatGPT và Gemini trong công việc chuẩn bị bài dạy.