Trong quá trình dạy học Tiếng Việt lớp 1, việc tạo ra một hoạt động mở đầu gần gũi, sinh động và phù hợp với lứa tuổi có thể giúp học sinh nhanh chóng tập trung vào bài học. Đặc biệt, với những bài làm quen với chữ cái mới, nếu giáo viên tạo được một tình huống xuất phát từ những sự vật quen thuộc trong cuộc sống, học sinh sẽ dễ quan sát, dễ liên hệ và chủ động tham gia vào quá trình khám phá hơn.

Một trong những cách mình đang thử nghiệm là sử dụng AI để biến những hình ảnh minh họa có sẵn trong sách giáo khoa thành những đoạn video ngắn.

Trong bài viết này, mình chia sẻ với thầy cô cách tạo video AI giới thiệu bài U u, Ư ư bằng ChatGPT và Gemini.

Hình ảnh sử dụng trong bài là một khung cảnh rất gần gũi với học sinh lớp 1. Một bạn nhỏ đang ngồi bên bàn ăn, trên bàn có đĩa xoài và những miếng xoài đã được cắt sẵn. Bạn nhỏ đang cầm một miếng xoài và chuẩn bị thưởng thức. Không gian trong tranh mang màu sắc nhẹ nhàng, trong sáng và rất phù hợp với lứa tuổi học sinh.

Chính những chi tiết đời thường như vậy lại tạo ra rất nhiều cơ hội để giáo viên xây dựng một tình huống mở đầu tự nhiên.

Thay vì chỉ cho học sinh nhìn một bức tranh tĩnh, chúng ta có thể biến bức tranh thành một đoạn video trong đó bạn nhỏ nhẹ nhàng đưa miếng xoài lên, chuẩn bị ăn, ánh sáng trong căn phòng ổn định và một số chuyển động rất nhẹ xuất hiện trong khung cảnh.

Từ video đó, giáo viên có thể đặt câu hỏi, cho học sinh quan sát và từng bước dẫn dắt các em vào bài U u, Ư ư.

Toàn bộ quy trình mình thực hiện gồm 3 bước:

1. Chụp hình nội dung bài học từ sách giáo khoa.

2. Sử dụng ChatGPT để chỉnh sửa, làm nét hình ảnh và xây dựng câu lệnh tạo video.

3. Đưa hình ảnh cùng câu lệnh vào Gemini để tạo thành video AI.

Đây là cách làm tương đối đơn giản, phù hợp với giáo viên không chuyên về dựng phim nhưng muốn tự tạo những học liệu trực quan phục vụ bài dạy.

Vì sao nên tạo video AI giới thiệu bài U u, Ư ư?

Ở học sinh lớp 1, những sự vật quen thuộc trong cuộc sống thường là điểm tựa rất tốt để hình thành kiến thức mới.

Hình ảnh một bạn nhỏ đang ăn xoài là một tình huống mà các em rất dễ hiểu. Hầu hết học sinh đều có trải nghiệm với các loại trái cây, với việc ngồi ăn cùng gia đình hoặc ăn tại trường, vì vậy hình ảnh không tạo ra khoảng cách quá lớn giữa bài học và cuộc sống thực tế.

Nếu chỉ trình chiếu tranh, giáo viên có thể hỏi học sinh:

“Bạn nhỏ trong tranh đang làm gì?”

“Trên bàn có những gì?”

“Bạn nhỏ đang ăn loại quả gì?”

“Em đã từng ăn xoài chưa?”

Nhưng khi biến tranh thành video, giáo viên có thể tạo ra một tình huống có chuyển động.

Bạn nhỏ có thể nhẹ nhàng cầm miếng xoài.

Bạn đưa miếng xoài lên gần miệng.

Tay và cơ thể có những chuyển động tự nhiên.

Không gian căn phòng giữ nguyên bố cục.

Đĩa xoài vẫn nằm trên bàn.

Những chuyển động rất nhỏ đó đủ để làm cho bức tranh trở nên sống động hơn mà không làm mất đi nội dung gốc.

Đây cũng là một trong những điểm mình đánh giá cao khi sử dụng AI trong việc thiết kế học liệu: giáo viên có thể bắt đầu từ những gì mình đã có thay vì phải xây dựng lại toàn bộ nội dung từ đầu.

Quy trình 3 bước tạo video AI bài U u, Ư ư

Quy trình tạo video từ hình ảnh bài học gồm 3 bước chính.

Bước 1: Chụp hình bài học

Giáo viên sử dụng điện thoại để chụp hình ảnh minh họa trong sách giáo khoa.

Bước 2: Dùng ChatGPT xử lý hình ảnh và tạo câu lệnh

Hình ảnh sau khi chụp được đưa vào ChatGPT để hỗ trợ làm nét, làm sạch và giữ nguyên bố cục. Sau đó, ChatGPT phân tích hình ảnh và giúp giáo viên xây dựng câu lệnh tạo video.

Bước 3: Dùng Gemini tạo video

Hình ảnh đã xử lý cùng câu lệnh được đưa vào Gemini để tạo thành video AI.

Mỗi bước đều có vai trò riêng. Hình ảnh đầu vào càng rõ thì khả năng tạo video càng ổn định. Câu lệnh càng cụ thể thì giáo viên càng dễ kiểm soát chuyển động.

Bước 1: Chụp hình nội dung bài U u, Ư ư

Trước tiên, giáo viên cần chuẩn bị hình ảnh của bài học.

Trong hình ảnh này, nhân vật chính là một bạn nhỏ đang ngồi ăn xoài. Đây là một bức tranh khá thuận lợi để tạo video bởi có nhân vật, đồ ăn, bàn ghế và không gian sinh hoạt.

Tuy nhiên, ngay từ bước chụp hình, giáo viên cũng nên chú ý đến chất lượng ảnh.

Chụp hình chính diện

Khi chụp trang sách, nên đặt điện thoại tương đối vuông góc với mặt sách.

Nếu chụp quá nghiêng, hình ảnh sẽ bị méo. Bàn, ghế, cửa sổ và nhân vật có thể bị kéo dài hoặc biến dạng.

Những sai lệch này có thể khiến AI gặp khó khăn khi xác định hình dạng của các vật thể.

Vì vậy, chỉ cần dành thêm một chút thời gian để chụp ảnh ngay ngắn, giáo viên đã có thể cải thiện đáng kể chất lượng đầu vào.

Đảm bảo ánh sáng đầy đủ

Không nên chụp khi trang sách bị quá tối hoặc có bóng của điện thoại.

Ánh sáng tốt giúp các chi tiết trong tranh rõ ràng hơn.

Đặc biệt với hình ảnh có nhiều màu sắc nhẹ như hình minh họa này, việc chụp đủ sáng sẽ giúp AI nhận diện nhân vật, bàn ăn, đĩa xoài và các chi tiết xung quanh tốt hơn.

Không nên phóng đại hình ảnh quá mức

Giáo viên nên sử dụng hình ảnh có độ phân giải tương đối cao ngay từ đầu.

Nếu một hình ảnh nhỏ được phóng to quá nhiều, các chi tiết có thể bị vỡ hoặc nhòe.

Một hình ảnh rõ, sạch và có bố cục tốt sẽ là nền tảng thuận lợi cho các bước xử lý tiếp theo.

Bước 2: Dùng ChatGPT chỉnh sửa và làm nét hình ảnh

Sau khi có hình ảnh, mình đưa hình ảnh vào ChatGPT.

Đây là bước giúp chuẩn bị hình ảnh trước khi đưa sang công cụ tạo video.

Hình ảnh chụp từ sách giáo khoa có thể xuất hiện một số vấn đề như ánh sáng không đều, độ nét chưa cao hoặc có những chi tiết bên ngoài phần tranh mà giáo viên không muốn sử dụng.

ChatGPT có thể hỗ trợ xử lý những vấn đề này.

Giữ nguyên bố cục và nhân vật

Khi yêu cầu ChatGPT chỉnh sửa, giáo viên nên nhấn mạnh rằng hình ảnh phải được giữ nguyên.

Không nên yêu cầu AI vẽ lại theo một phong cách hoàn toàn khác.

Với hình ảnh bài U u, Ư ư, cần giữ nguyên:

• Bạn nhỏ đang ngồi ăn.

• Khuôn mặt và hình dáng nhân vật.

• Trang phục của bạn.

• Bàn và ghế.

• Đĩa xoài.

• Những miếng xoài trên bàn.

• Không gian căn phòng.

• Cửa sổ và các chi tiết chính.

• Màu sắc và phong cách minh họa ban đầu.

Mục tiêu chỉ là làm hình ảnh rõ hơn, sạch hơn và phù hợp hơn để tạo video.

Làm nét vừa phải

Giáo viên có thể yêu cầu ChatGPT tăng độ sắc nét nhưng không làm hình ảnh trở nên quá giả tạo.

Đây là điểm cần lưu ý.

Nếu làm nét hoặc tái tạo quá mạnh, AI có thể vô tình thay đổi đường nét nhân vật hoặc đồ vật.

Với tranh sách giáo khoa, chúng ta nên ưu tiên sự trung thành với bản gốc.

Một hình ảnh rõ nét nhưng vẫn giữ đúng phong cách ban đầu sẽ phù hợp hơn một hình ảnh được “nâng cấp” quá mức.

ChatGPT giúp phân tích hình ảnh và tạo câu lệnh video

Sau khi hình ảnh đã được chuẩn bị, mình tiếp tục nhờ ChatGPT phân tích nội dung và xây dựng câu lệnh tạo video.

Đây là phần rất quan trọng.

Nếu câu lệnh quá chung chung, AI có thể tự quyết định rất nhiều thứ.

Ví dụ, nếu chỉ yêu cầu “hãy biến hình ảnh thành video”, AI có thể làm bạn nhỏ chuyển động quá nhiều, thay đổi khuôn mặt hoặc khiến miếng xoài biến dạng.

Vì vậy, cần mô tả cụ thể những gì muốn chuyển động và những gì cần giữ nguyên.

Chuyển động của bạn nhỏ

Bạn nhỏ là nhân vật chính nên có thể tạo một vài chuyển động nhẹ.

Ví dụ, có thể yêu cầu bạn nhỏ nhẹ nhàng cầm miếng xoài, đưa lên gần miệng và chuẩn bị ăn.

Chuyển động cần chậm, tự nhiên và phù hợp với tư thế của nhân vật trong tranh.

Không nên yêu cầu nhân vật đứng lên, quay người hoặc thay đổi tư thế quá nhiều.

Mục tiêu là làm cho nhân vật giống như đang tiếp tục hoạt động vốn có trong bức tranh.

Chuyển động của miếng xoài

Miếng xoài trên tay là một chi tiết rất phù hợp để tạo chuyển động.

AI có thể mô phỏng việc bạn nhỏ đưa miếng xoài lên.

Tuy nhiên, giáo viên cần yêu cầu giữ nguyên hình dạng và màu sắc của miếng xoài.

Không để AI biến miếng xoài thành một vật thể khác hoặc làm nó thay đổi kích thước bất thường.

Các đồ vật trên bàn nên được giữ nguyên

Đĩa xoài, bàn, ghế và những đồ vật khác không nhất thiết phải chuyển động.

Đặc biệt, đĩa xoài trên bàn nên được giữ ổn định.

Nếu tất cả vật thể cùng chuyển động, video có thể trở nên thiếu tự nhiên và nguy cơ biến dạng cũng tăng lên.

Kiểm soát camera khi tạo video

Camera cũng là một yếu tố rất quan trọng.

Với hình ảnh bài U u, Ư ư, mình ưu tiên góc máy ổn định.

Có thể giữ nguyên khung hình hoặc sử dụng một chuyển động zoom rất nhẹ.

Không nên để camera xoay vòng quanh nhân vật hoặc thay đổi góc nhìn quá mạnh.

Một khung hình ổn định giúp học sinh dễ nhận biết các chi tiết trong tranh và cũng giúp AI giữ được bố cục ban đầu tốt hơn.

Bước 3: Dùng Gemini để tạo video AI

Sau khi đã chuẩn bị hình ảnh và câu lệnh, giáo viên đưa chúng vào Gemini.

Đây là bước cuối cùng để biến hình ảnh tĩnh thành video.

Gemini sẽ dựa trên hình ảnh đầu vào và nội dung câu lệnh để tạo chuyển động.

Nếu câu lệnh được xây dựng rõ ràng, kết quả thường sẽ dễ kiểm soát hơn.

Nếu video chưa đúng như mong muốn thì sao?

Không phải lần nào AI cũng tạo ra kết quả hoàn hảo ngay từ lần đầu tiên.

Có thể xảy ra một số lỗi:

• Khuôn mặt nhân vật bị thay đổi.

• Bàn tay bị biến dạng.

• Miếng xoài bị thay đổi hình dạng.

• Đĩa xoài xuất hiện thêm hoặc biến mất.

• Nhân vật chuyển động quá mạnh.

• Camera zoom quá nhanh.

• Một số vật thể trong căn phòng bị thay đổi.

Đây là những vấn đề khá phổ biến khi tạo video từ hình ảnh.

Khi gặp lỗi, giáo viên có thể điều chỉnh câu lệnh thay vì phải làm lại toàn bộ quy trình.

Ví dụ, nếu khuôn mặt bị thay đổi, hãy bổ sung yêu cầu giữ nguyên khuôn mặt và đặc điểm nhận dạng của nhân vật.

Nếu bàn tay bị biến dạng, hãy yêu cầu chuyển động tay chậm, đơn giản và tự nhiên.

Nếu miếng xoài thay đổi, hãy nhấn mạnh rằng phải giữ nguyên hình dạng và màu sắc.

Nếu camera di chuyển quá mạnh, hãy yêu cầu camera cố định.

Quá trình thử nghiệm và điều chỉnh câu lệnh chính là một phần quan trọng khi làm việc với AI.

Làm thế nào để video phù hợp với học sinh lớp 1?

Video dành cho học sinh lớp 1 không cần quá phức tạp.

Thậm chí, một đoạn video có chuyển động đơn giản lại có thể phù hợp hơn.

Với hình ảnh này, chỉ cần bạn nhỏ nhẹ nhàng cầm miếng xoài, đưa lên gần miệng và thực hiện một vài cử động tự nhiên là đã đủ.

Không cần thêm hiệu ứng ánh sáng mạnh.

Không cần chuyển cảnh liên tục.

Không cần camera xoay vòng.

Không cần thêm nhân vật.

Điều quan trọng nhất là học sinh vẫn nhận ra đây chính là hình ảnh quen thuộc trong sách giáo khoa.

Video phải phục vụ mục tiêu bài học

Đây là nguyên tắc mình luôn muốn nhấn mạnh.

Video AI không phải để giáo viên “trình diễn công nghệ”.

Video cần phục vụ một nhiệm vụ cụ thể.

Trong bài U u, Ư ư, video có thể giúp giáo viên tạo tình huống quan sát, từ đó khai thác hình ảnh bạn nhỏ đang ăn xoài và dẫn dắt học sinh đến nội dung ngôn ngữ của bài.

Nếu video làm học sinh chú ý nhưng không hỗ trợ quá trình học thì giá trị sư phạm sẽ không cao.

Vì vậy, trước khi tạo video, giáo viên nên xác định rõ:

Video này sẽ được sử dụng ở đâu?

Giáo viên muốn học sinh quan sát điều gì?

Sau khi xem video, học sinh sẽ thực hiện nhiệm vụ gì?

Khi trả lời được những câu hỏi đó, việc sử dụng AI sẽ trở nên có mục đích hơn.

Gợi ý sử dụng video trong tiết dạy U u, Ư ư

Sau khi tạo video, giáo viên có thể sử dụng ở phần khởi động hoặc giới thiệu bài.

Trước khi chiếu video, có thể yêu cầu học sinh:

“Các em hãy quan sát thật kỹ xem bạn nhỏ trong video đang làm gì nhé!”

Sau khi video kết thúc, giáo viên có thể đặt một số câu hỏi:

“Các em nhìn thấy ai trong video?”

“Bạn nhỏ đang làm gì?”

“Trên bàn của bạn có những gì?”

“Bạn đang ăn loại quả nào?”

“Em có thích ăn xoài không?”

“Các em hãy nói một câu về hoạt động của bạn nhỏ.”

Những câu hỏi này vừa giúp học sinh quan sát vừa tạo cơ hội để các em sử dụng ngôn ngữ.

Từ hình ảnh bạn nhỏ đang ăn xoài, giáo viên có thể tiếp tục khai thác từ ngữ, âm và chữ theo mục tiêu của bài U u, Ư ư.

Như vậy, video trở thành điểm xuất phát cho hoạt động học chứ không phải một nội dung tách biệt.

Từ một miếng xoài đến một tình huống học tập

Điểm thú vị của hình ảnh này chính là sự gần gũi.

Một bạn nhỏ đang ăn xoài là hình ảnh mà học sinh lớp 1 rất dễ hiểu.

Giáo viên không cần giải thích quá nhiều.

Chỉ cần cho học sinh quan sát, đặt câu hỏi và khuyến khích các em nói ra điều mình nhìn thấy.

Đây là một cách tổ chức phù hợp với đặc điểm học sinh lớp 1: đi từ cái cụ thể đến cái khái quát, từ hình ảnh đến ngôn ngữ và từ trải nghiệm quen thuộc đến kiến thức mới.

AI chỉ đóng vai trò hỗ trợ làm cho tình huống đó trở nên sinh động hơn.

Phần quan trọng nhất vẫn là cách giáo viên khai thác tình huống.

Một số lưu ý khi tạo video AI từ tranh sách giáo khoa

Không nên yêu cầu quá nhiều chuyển động

Càng nhiều chuyển động, AI càng phải xử lý nhiều chi tiết.

Điều đó đồng nghĩa với việc nguy cơ biến dạng cũng tăng lên.

Với hình ảnh bài U u, Ư ư, chỉ cần tập trung vào chuyển động của nhân vật và miếng xoài là đủ.

Không thay đổi phong cách của tranh

Tranh sách giáo khoa thường có phong cách minh họa riêng.

Nếu AI chuyển sang phong cách điện ảnh hoặc chân thực hoàn toàn, sản phẩm sẽ mất đi sự đồng nhất với sách.

Do đó, nên yêu cầu giữ nguyên phong cách minh họa ban đầu.

Kiểm tra video trước khi trình chiếu

Giáo viên nên xem lại video trước khi đưa vào lớp.

Hãy kiểm tra khuôn mặt, bàn tay, miếng xoài, đĩa, bàn ghế và các chi tiết xung quanh.

Nếu có lỗi rõ ràng, nên tạo lại hoặc điều chỉnh câu lệnh.

Một video ngắn nhưng sạch lỗi sẽ tốt hơn một video dài nhưng có nhiều biến dạng.

AI giúp giáo viên biến học liệu quen thuộc thành trải nghiệm mới

Một trong những điều thú vị nhất của việc ứng dụng AI vào dạy học là chúng ta không nhất thiết phải tìm kiếm học liệu mới.

Ngay trong sách giáo khoa đã có rất nhiều hình ảnh có giá trị.

AI giúp giáo viên khai thác chúng theo một cách khác.

Một bức tranh về bạn nhỏ ăn xoài có thể trở thành một video.

Một bức tranh về con vật có thể trở thành một đoạn phim ngắn.

Một bức tranh về trường học có thể trở thành một cảnh lớp học có chuyển động.

Một bức tranh về thiên nhiên có thể trở thành một không gian sống động.

Từ đó, giáo viên có thêm nhiều lựa chọn khi thiết kế hoạt động khởi động và giới thiệu bài.

Có thể áp dụng cách làm này cho nhiều bài học khác

Sau khi thực hiện thành công với bài U u, Ư ư, giáo viên có thể áp dụng cùng quy trình cho các bài học khác.

Điểm quan trọng là mỗi hình ảnh cần được phân tích riêng.

Không nên sử dụng một câu lệnh giống hệt nhau cho tất cả các tranh.

Bức tranh có con vật sẽ cần cách mô tả chuyển động khác.

Bức tranh có nhân vật sẽ cần chú ý đến khuôn mặt và bàn tay.

Bức tranh thiên nhiên sẽ cần tập trung vào cây, nước, mây hoặc ánh sáng.

Bức tranh lớp học sẽ cần chú ý đến chuyển động của học sinh và đồ vật.

ChatGPT có thể hỗ trợ giáo viên phân tích từng hình ảnh và xây dựng câu lệnh phù hợp.

Điều quan trọng nhất vẫn là giá trị sư phạm

AI có thể giúp giáo viên tạo ra những video rất đẹp.

Nhưng một video đẹp chưa chắc đã tạo nên một tiết học hay.

Giá trị thực sự nằm ở cách giáo viên sử dụng sản phẩm đó.

Nếu video giúp học sinh tập trung hơn, quan sát tốt hơn, nói nhiều hơn và bước vào bài học tự nhiên hơn thì đó là một học liệu có giá trị.

Ngược lại, nếu video chỉ khiến học sinh thích thú trong vài phút nhưng không liên quan đến mục tiêu bài học thì việc sử dụng AI trở nên không cần thiết.

Vì vậy, hãy luôn bắt đầu bằng câu hỏi:

“Mình muốn học sinh đạt được điều gì sau khi xem video?”

Sau đó mới nghĩ đến việc tạo video như thế nào.

Đó là cách để công nghệ thực sự phục vụ giáo dục.

Kết luận

Từ một bức tranh rất gần gũi về một bạn nhỏ đang thưởng thức xoài, giáo viên hoàn toàn có thể tạo ra một đoạn video AI ngắn để giới thiệu bài U u, Ư ư bằng ChatGPT và Gemini.

Quy trình thực hiện chỉ gồm 3 bước: chụp hình nội dung bài học, sử dụng ChatGPT để chỉnh sửa hình ảnh và xây dựng câu lệnh, sau đó đưa hình ảnh cùng câu lệnh vào Gemini để tạo video.

Điều đáng giá không nằm ở việc biến một bức tranh thành một sản phẩm thật cầu kỳ. Điều quan trọng hơn là từ bức tranh đó, giáo viên có thể tạo ra một tình huống quan sát gần gũi, giúp học sinh được nhìn, được suy nghĩ, được nói và từ đó bước vào bài học một cách tự nhiên.

Một bạn nhỏ cầm miếng xoài, một chiếc đĩa trên bàn và một không gian gia đình quen thuộc có thể trở thành điểm bắt đầu cho cả một hoạt động học tập.

Đó cũng là điều mình cho rằng AI có thể mang lại cho giáo viên: không thay thế ý tưởng sư phạm, mà giúp những ý tưởng vốn có trở nên dễ thực hiện hơn.

Nếu biết sử dụng đúng lúc và đúng mục đích, AI có thể trở thành một trợ lí hữu ích trong quá trình thiết kế học liệu cho học sinh lớp 1.

Tải miễn phí video AI giới thiệu bài U u, Ư ư

Nếu thầy cô đang chuẩn bị bài Tiếng Việt lớp 1 và muốn sử dụng ngay video AI giới thiệu bài U u, Ư ư mà không có thời gian tự thực hiện, mình đã chuẩn bị sẵn video để chia sẻ miễn phí.

Video được tạo từ chính hình ảnh minh họa của bài học, sau đó sử dụng AI để tạo chuyển động nhẹ nhàng cho nhân vật và các chi tiết phù hợp trong tranh.

Thầy cô có thể sử dụng video trong phần khởi động, giới thiệu bài hoặc kết hợp với PowerPoint và các học liệu điện tử khác tùy theo cách tổ chức tiết dạy.

Tải video U u, Ư ư miễn phí

Mình chia sẻ video này hoàn toàn miễn phí với mong muốn giúp thầy cô có thêm một học liệu trực quan, đồng thời tiết kiệm được một phần thời gian chuẩn bị bài.

👉 Thầy cô nhấn vào nút bên dưới để tải video AI giới thiệu bài U u, Ư ư:

[TẢI MIỄN PHÍ VIDEO AI U u, Ư ư]

Thầy cô có thể tải video về máy và sử dụng trực tiếp trong tiết dạy hoặc kết hợp với bài giảng PowerPoint, giáo án điện tử và các hoạt động tương tác khác.

Hy vọng video nhỏ này sẽ giúp thầy cô có thêm một ý tưởng thú vị khi tổ chức phần khởi động và giới thiệu bài U u, Ư ư cho học sinh lớp 1.

Nếu thấy học liệu hữu ích, thầy cô có thể lưu lại bài viết để thuận tiện sử dụng hoặc tham khảo khi cần tạo video AI cho những bài học tiếp theo.

Chúc thầy cô có những tiết học Tiếng Việt lớp 1 thật nhẹ nhàng, sinh động và nhiều niềm vui cùng học sinh!